Archiwa kategorii: Laboratorium

Atramenty do metali

emaliaAtramenty do metali – Napisy i rysunki na metalach można wykonać za pomocą emalii olejnej lub emalii „nitro”, jednak uzyskanie ostrych, czystych linii wymaga dużej wprawy. Ponadto farby te mają różną przyczepność do różnych metali. Lepsze wyniki można uzyskać, stosując atramenty dostosowane do danego metalu.

Atrament do stali.
10 g szelaku rozpuścić w 100 cm3 denaturatu i dodać jakikolwiek barwnik rozpuszczalny w alkoholu lub jakikolwiek pigment barwny, a do napisów czarnych – sadzę.

Atrament do aluminium
• Zmieszać 25 g kredy szlamowanej i 25 g szkła wodnego.
• W zlewce o pojemności 250 cm3 umieścić 25 g boraksu, 150 g szelaku i 100 cm3 wody. Zlewkę wstawić do większego naczynia z wodą i ogrzewać, ciągle mieszając, aż do otrzymania jednorodnej cieczy. Następnie dodać niewielką ilość kredy szlamowanej lub sadzy, w zależności od pożądanej barwy napisów.

Atrament do miedzi i jej stopów.
25 g siarczanu miedziowego, 10 g gumy arabskiej (można ją zastąpić również dekstryną), 25 g chlorku amonowego, 25 cm3 wody i 8 cm3 stężonego kwasu solnego – mieszać w temperaturze pokojowej aż do otrzymania jednorodnej cieczy; dodać niewielką ilość sadzy.

Metale w postaci proszków

Metale w postaci proszkówMetale w postaci proszków. Rozdrobnione chemicznie złoto, srebro, miedź, cynę, ołów, antymon i bizmut można otrzymać w wyniku wyparcia wolnego metalu z roztworu jego soli, przez działanie innym metalem, łatwiej przechodzącym w stan roztworu. Wypierany metal wydziela się w postaci drobnych kryształków, których wymiary zależą od wielu czynników.

Złoto lub srebro w proszku można otrzymać mieszając roztwór soli złota lub srebra oczyszczonym drutem miedzianym.

Miedź rozdrobnioną otrzymuje się przez mieszanie
roztworu soli miedzi drutem stalowym lub paskiem blachy cynkowej.

Cynę, ołów, antymon i bizmut wypiera się z roztworów ich soli również przez mieszanie paskiem blachy cynkowej. Dwa pierwsze metale wydzielają się w postaci dość dużych kryształków.

Wydzielone metale łatwo opadają na dno naczynia. Przemywa się je przez dekantację i suszy. Rozdrobniona miedź łatwo utlenia się już w temperaturze pokojowej, należy ją więc przechowywać w denaturacie, do którego dodaje się niewielką ilość formaliny.

Jak otrzymać związki srebra

srebroZwiązki srebra. Można je przygotowywać z kawałków złomu srebrnego. Pierwszym etapem jest roztworzenie metalu w możliwie najmniejszej ilości kwasu azotowego (ok. 10 cm3 na każdy gram metalu) i rozcieńczenie otrzymanego roztworu pięciokrotną objętością wody destylowanej.

Aby otrzymać chlorek srebra, należy do otrzymanego roztworu dodawać 10-procentowy roztwór soli kuchennej do chwili, gdy przestanie się wytrącać biały osad o konsystencji kłaczkowatej. Ogrzać do wrzenia i odstawić do opadnięcia osadu, przemyć trzy razy przez dekantację, odsączyć i wysuszyć. Wytrącanie i dalsze czynności przeprowadzić w miejscu możliwie słabo oświetlonym, a najlepiej w świetle ciemniowej żarówki pomarańczowej. Produkt przechowywać w słoiku z ciemnego szkła.

Niewielkie ilości chlorku srebra można otrzymać ze zużytego utrwalacza fotograficznego, zakwaszając go kwasem solnym. Oprócz chlorku srebra wydziela się przy tym duża ilość koloidalnej siarki. Można ją usunąć wielokrotnym przemywaniem przez dekantację, gdyż chlorek srebra szybko opada na dno, zaś koloidalna siarka długo utrzymuje się w zawiesinie i można ją zlać wraz z wodą.

Ze zużytego utrwalacza fotograficznego można też wydzielić czyste srebro, działając nań przez kilka dni blachą cynkową. Srebro otrzymuje się w postaci drobnokrystalicznego proszku. Można je również wydzielić przez elektrolizę utrwalacza, używając jako katody – blachy ze stali nierdzewnej, a jako anody -grafitu. Gęstość prądu nie powinna być większa niż 0,1 do 0,2 A/dm2 powierzchni katody. Cienka, błyszcząca warstwa srebra daje się łatwo oddzielić od stali nierdzewnej.

Azotan srebra otrzymuje się z proszku czystego srebra po roztworzeniu go w możliwie najmniejszej ilości stężonego kwasu azotowego (10 cm3 na 1 g) na parownicy porcelanowej i odparowaniu na parze do otrzymania krystalicznej masy. Z 1 g czystego srebra otrzymuje się ok. 1,5 g suchego azotanu srebra. Przechowywać w ciemnym słoiku. Odparowywanie płomieniem stwarza możliwość rozkładu azotanu srebra na brunatny tlenek srebra. (Ciemne plamy, pozostałe po zetknięciu z azotanem srebra, usuwa się z rąk zwilżając je jodyną, a gdy zżółkną – moczy w utrwalaczu fotograficznym do zniknięcia zabarwienia i myje starannie wodą z mydłem.)

Roztwór chlorku żelazowego

Roztwór chlorku żelazowego.

Sporządza się roztwarzając 82 g wiórków stalowych (np. używanych do wiórkowania podłóg) lub żelaza w innej postaci w ok.
50 cm3 stężonego kwasu solnego, dodawanego stopniowo, niewielkimi porcjami. Reakcja przebiega burzliwie z wydzielaniem wodoru. Po dodaniu całej ilości kwasu na dnie zlewki powinno pozostać trochę nie rozpuszczonych wiórków, co gwarantuje całkowite zużycie kwasu solnego, którego obecność w roztworze trawiącym jest niepożądana. Po odsączeniu otrzymany zielony roztwór ogrzać do wrzenia i dodawać po kropli stężony kwas azotowy. Wydzielają się przy tym brunatne dymy tlenków azotu (szkodliwe!), a roztwór przybiera barwę początkowo pomarańczową, później brunatną. Dodawanie kwasu azotowego należy przerwać w chwili, gdy dodana kropla kwasu nie spowoduje wydzielania brunatnych dymów. Nadmiar kwasu azotowego jest niepożądany, gdyż powoduje zbyt szybkie wytrawianie miedzi. Otrzymany roztwór dopełnić wodą do objętości 500 cm3. Zawiera on ok. 30% chlorku żelazowego. Zamiast kwasu azotowego można użyć również wody utlenionej, ale trzeba dodać jej dość dużo, a następnie odparować roztwór do objętości 500 cm3. Zaletą jest w tym przypadku całkowity brak w roztworze wolnych kwasów. Odparowując roztwór chlorku żelazowego otrzymuje się brunatno pomarańczową masę krystaliczną uwodnionego chlorku żelazowego o wzorze FeCl3-6H2O. Trzeba go przechowywać w szczelnie zamkniętym słoiku, gdyż wchłania wilgoć z powietrza i rozpływa się.