Archiwa kategorii: Wiedza

Ciężar srebra Szkłowskiego i Vernon

img26Ciężar srebra Szkłowskiego i Vernon

Ciężar srebra Szkłowskiego i Vernon. Oznaczony przez Szkłowskiego przyrost ciężaru srebra w atmosferze zawierającej 5% siarkowodoru przy wilgotności względnej 80 fe 90% wynosi 0,000208 g/cm2 w ciągu 60 dni Mimo, że przyrost ten jest niewielki, zmiana wyglądu powierzchni srebra jest bardzo znaczna już w krótkim okresie czasu. Produkty korozji srebra, które mają barwę ciemną, są łatwo widoczne na jego powierzchni, przez co dyskwalifikują wyrób ze względu na nieestetyczny wygląd, bądź też na własności elektryczne, (zmniejszenie przewodnictwa warstwy Ag). Własności te silnie się zmieniają w przypadku obecności na powierzchni srebra warstwy niemetalicznej (tlenków, siarczków). Badania Szkłowskiego dotyczyły wysokich stężeń siarkowodoru natomiast Vernon zajmował się korozją srebra w atmosferze zawierającej siarkowodór o stężeniach 1 : 35 000 000. Badania korozji srebra w atmosferach naturalnych i sztucznych wykazały, że przyczyną ciemnienia srebra jest siarkowodór występujący w atmosferze. Niewielkie stężenie tego związku powoduje występowanie na powierzchni srebra ciemnych produktów korozji, szczególnie w atmosferze o dużej wilgotności względnej. Produkty te mają różne barwy w zależności od grubości warstwy ód żółtej do czarnej. Zapobieganie korozji srebra może następować przez dobór odpowiednich stopów, np. stopów z berylem lub cyną, albo też przez nakładanie powłok ochronnych. Dla ochrony srebra przed korozją stosowane są powłoki uzyskane przez utlenianie srebra w kąpielach chromianowych; nałożenie powłoki galwanicznej rodowej lub oleju mineralnego.

Tygle i akcesoria z grafitu

Tygle i akcesoria z grafitu. Produkowane są z grafitu z pewną domieszką gliny. Stosuje się je w budownictwie (w niektórych specjalizowanych jednostkach produkcji pomocniczej) do wytapiania metali kolorowych. Tygle krajowe pozwalają na wykonanie 4 do 6 wytopów, importowane — 6 do 10 a nawet więcej wytopów. Istnieją następujące rodzaje-tygli grafitowych: 1) do wytopu metali kolorowych w piecach o podmuchu naturalnym (od 0,5 do 300 kg pojemności od 301 kg wzwyż),; 2) do wytopu metali kolorowych w piecach o podmuchu sztucznym (od 0,5 do 305 kg pojemności, od 301 kg wzwyż), 3) do wytopu niklu w piecach o podmuchu sztucznym (od 50 do 1200 kg pojemności) . Dystrybutorem wyrobów grafitowych jest B/Z Artykułów Ściernych w Bielsku. Przy zamawianiu należy odróżnić wagę tygla od jego pojemności. Np. tygiel o pojemności ł/2 kg waży 0,20 kg., o pojemności 35 kg — 9 kg, o pojemności 100 kg ~ 20,5 kg,, o pojemności 200 kg – 45 kg. o pojemności 350 kg — 65 kg itd. Dystrybutor sprzedaje tygle następujących pojemności: XJ2, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 18,; 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50, 60, 70, 80, 90, 100, 110, 120, 130, 150, 200| 250, 300 i 350 kg. Oprócz tygli, w sprzedaży znajdują się nasadki, pokrywki, podstawki, łyżki, mieszadła i czerpaki grafitowe. W zamówieniach na tygle grafitowe należy podawać: 1) rodzaj tygli w kg pojemności, 2) formę tygla (A lub B), 3) rodzaj podmuchu (naturalny czy sztuczny), 4) jaki metal będzie przetapiany, (rodzaj,.gatunek przetopu). Przy zamawianiu nakrywek, nasadek, podstawek, łyżek i mieszadeł grafitowych, należy wyraźnie określić, do jakiego rodzaju tygli akcesoria te są przeznaczone.

Inne materiały wybuchowe

Chloranowe (chloratyty i nadchloratyty). Są to chlorany potasu, sodu, lub amonu. Stosuje się je podobnie jak materiały amono-saletrzane. Nie nadają się do użycia w głębokich otworach strzelniczych, są poza tym mniej bezpieczne od materiałów amono-saletrzanych. Jako mało bezpieczne były zabronione do przewozu kolejami. Pisząc o materiałach wybuchowych opartych na nitroglicerynie nie można nie wspomnieć pokrótce o samej nitroglicerynie. Nitrogliceryna jest potrójnym estrem gliceryny i kwasu azotowego. Otrzymuje się ją przez działanie mieszaniny stężonych kwasów azotowego i siarkowego na glicerynę. Głównym składnikiem nitrogliceryny jest trójazotan gliceryny — C3H5(0.N02)3. Jest to ciecz bezbarwna lub żółtawa, oleista, o słodkawym smaku, nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w eterze. Jest trucizną. Ogrzana do temperatury powoduje210°C wybuch. Wybuch występuje również od uderzenia i zapalenia. W temperaturze minus 20°C krzepnie, przyjmując postać igieł. Nitroglicerynę w stanie czystym stosuje się jako komponent z substancjami chłonnymi nieczynnymi lub czynnymi (wybuchowymi) do produkcji np. dynamitów. Żelatyna wybuchowa, czyli skalny materiał wybuchowy, składa się z trójnitrogliceryny i bawełny kolodionowej. Jest materiałem plastycznym podobnym do gumy. Oprócz żelatyny wybuchowej wyrabiana jest jeszcze żelatyna amonowa — najsilniej miażdżący środek wybuchowy. Żelatyna wybuchowa jest materiałem jasnożółtym, o c. wł. 1,5 i następujących innych własnościach: temperatura wybuchu — 4300°C, objętość gazów z 1 kg 710 1, ciepło wybuchu 1540 cal/kg, siła rozsadzająca (ciśnienie właśc. gazów) 12200 kg/cm2. szybkość fali wybuchowej 7800 m/sek. Żelatyna wybuchowa stosowana jest do celów przemysłowych (do produkcji innych materiałów wybuchowych). Melinit (kwas pikrynowy lub trój nitrofenol) otrzymywany jest z fenolu i mieszaniny stężonych kwasów azotowego i siarkowego; Ma barwę żółtą, konsystencję stałą, c. wł. 1,7; rozpuszcza się w rozcieńczalnikach organicznych, słabiej Natomiast w wodzie, jest mało wrażliwy na uderzenia, skrobanie i ogrzewanie. Ma dużą siłę wybuchową. Ekrazyt (mieszanina kwasu pikrynowego z nitroftalenem) jest materiałem wybuchowym trującym. Trotyl jest trójnitrotoluenem. Naboje trotylowe (przygotowane w łuskach papierowych fabrycznie) mają formę cylindryczną o długości 20 cm i średnicach 60, 90 i 120 mm i zaopatrzone są w przyrząd do zapalania elektrycznego. Trotyl jest materiałem silnie wybuchowym i nadaje się do robót wykonywanych pod wodą. Ładunki trotylowe stosuje się przy robotach głębinowych wiertniczych. Pyroksylina (nitroceluloza), czyli bawełna strzelnicza. Jest to azotan błonnika o własnościach wybuchowych, otrzymywany przez działanie na błonnik kwasem siarkowym. Ma konsystencję stałą, c. wł. 1,3, rozpuszcza się w wodzie. Zawartość wilgoci do 12% czyni pyroksylinę niewrażliwą na uderzenia. Suchy produkt jest wrażliwszy na uderzenia, wybucha. Płynne powietrze (oksylikwit). Jest to substancja palna, nasycona tlenem skroplonym. Płynne powietrze ma około minus 200°C. Jest niebezpieczne w zetknięciu z przedmiotami zapalonymi lub rozżarzonymi (węgiel, papieros, czerwone żelazo itp.), powoduje bowiem wielki płomień i zagraża otoczeniu. Substancjami palnymi dla płynnego powietrza są sadze, węgiel drzewny i mączki drzewne względnie korkowe. Naboje sporządzone z tych substancji, opakowane następnie w otuliny z nieklejonego papieru lub tkaniny, zanurza się w płynnym powietrzu. Nabój powinien być odstrzelony w ciągu 5 do 15 m. po zanurzeniu, zależnie od zanurzanego materiału. Materiały zanurzone w płynnym powietrzu są czułe na uderzenia i tarcie. Magazynowanie Do składowania materiałów wybuchowych i pomocniczych przeznacza się specjalne pomieszczenia, które muszą odpowiadać wymaganiom przepisów. Składy na materiały wybuchowe muszą posiadać silne fundamenty i masywne ściany, natomiast dach powinien być lekkiej konstrukcji, zabezpieczającej jednakże przed włamaniem. Praktycznie do przechowywania stosuje się schrony, budowane według przepisów Urzędu Górniczego. Schron tego rodzaju buduje się z dala od osiedla ludzkiego (500—600 metrów), z murowanych ścian, obsypanych wokół warstwą ziemi grubości 1,5 m. Dach magazynu buduje się z lekkiego betonu. Magazyn posiada przedsionek z odpowiednim oddzielnym pomieszczeniem na spłonki i lonty. Spłonki przechowuje się tu w specjalnej skrytce, wmontowanej w ścianie przedsionka magazynu. Magazyn i skrytka zaopatrzone są w podwójne drzwi żelazne z, zamkami o kluczach z metalu nieżelaznego. Oprócz powyższej, stosuje się inną odmianę magazynu, a mianowicie: magazyn murowany o grubości ścian 65—70 cm, podzielony wewnątrz na kabiny. Taki magazyn może pomieścić około 1000 kg materiałów wybuchowych. Posiada on lekki dach i przedsionek o podwójnych drzwiach żelaznych, opatrzonych zamkami. Spłonki i lonty przechowuje się tu w oddzielnych pomieszczeniach oddalonych od głównego magazynu materiałów wybuchowych. wożeniu, używania ognia, palenia tytoniu lub posiadania przez przewożących zapałek czy zapalniczek. Ładowanie na pojazdy odbywa się na miękkie podkładki i pod kierunkiem osoby, której powierzono kierowanie transportem. Takim kierownikiem może być strzałowy lub magazynier materiałów wybuchowych. Przy ładowaniu i transporcie nie jest dopuszczalne narażanie skrzynek na upadki, potrącanie i obijanie. Konwojent transportu posiada specjalne zezwolenie, które upoważnia go do kierowania i kontroli transportu. Jest on odpowiedzialny za całość i prawidłowość przewozu. Kierownik transportu musi być obeznany z obowiązującymi zasadami i przepisami dotyczącymi przewożenia materiałów wybuchowych.

Proch, saletra i dynamit

img28MATERIAŁY WYBUCHAJĄCE BEZPOŚREDNIO (ROZSADZAJĄCE, ROZLUŹNIAJĄCE). Proch czarny skalny czyli górniczy. Posiada przeciętnie następujące własności: temperatura wybuchu w °C 2380, objętość gazów w 1 kg w 1 — 280, ciepło wybuchu w kal/kg—665, ciśnienie właściwe gazów w cm2/kg—2810, chyżość /fali wybuchowej w m/sek—400. Składa się z saletry potasowej, węgla drzewnego i siarki. Procent zawartości saletry, sposób przemiału oczyszczonych składników i sposób ubicia w nabojach prasowanych, wpływają zmniejszając lub potęgując na siłę wybuchu. Prochu czarnego używa się luzem w naturalnych szczelinach skalnych i w otworach ukośnych pod kątem powyżej 45°. Użycie do robót w kamieniołomach wymaga dużej ostrożności. Saletra wybuchająca czyli strzelnicza Składa się z Saletry sodowej, siarki oraz z węgla brunatnego. Może też zawierać domieszkę saletry potasowej. Jest znacznie tańsza od prochu i nadaje się do stosowania w stanie suchym i świeżym, nie ustępując prochowi. Jest mniej wrażliwa na tarcie i uderzenia. Ogrzana do 200°C spala się stopniowo i spokojnie. Zapalanie osiąga się przez zwykły lont prochowy, czyli sznur Bickforda, przy pomocy zapalnika elektrycznego bez spłonki. MATERIAŁY WYBUCHAJĄCE POŚREDNIO (MIAŻDŻĄCE CZYLI KRUSZĄCE). Amono-saletrzane (Amonity, Donarit i inne). Produkowane są na bazie saletry amonowej (azotanu amonowego) z domieszkami. Są one dopuszczone do powszechnego stosowania w technice budowlanej i kamieniołomach; są bezpieczne w użyciu. Zmieszane z materiałami palnymi dają produkty o dużej sile kruszenia. Uchodzą za materiały gorsze od środków wybuchowych opartych na nitroglicerynie. Amonit 2 (Donarit) stosowany jest również w górnictwie węglowym w kopalniach niegazowych. Dynamitowe (dynamity). Są to mieszaniny żelatyny wybuchowej z dodatkiem azotanu sodu lub azotanu amonu i mączki drzewnej lub żytniej. C. wł. w granicach liczby 1,6. Rozróżnia się dynamitowe środki wybuchowe o mniejszej zawartości nitrogliceryny, z dodatkiem odpowiednich przymieszek, jako materiały służące do stosowania w górnictwie węglowym w obecności gazów i pyłu węglowego oraz dynamitowe środki wybuchowe odporne na zamarzanie (zamarzanie materiałów opartych na trój nitroglicerynie powoduje niebezpieczeństwo wybuchu przy uderzeniu).